درباره بیماری های غیر واگیر

در این مقاله با بیماری های غیر واگیر بیشتر آشنا می شوید

در این مقاله با بیماری های غیر واگیر بیشتر آشنا می شوید

تا چند سال پيش بيماريهاي واگير بعنوان بزرگترين معضل بهداشتي كشورهاي جهان بشمار مي رفت ، بطوريكه تمام توان بهداشتي كشورها صرف كنترل و پيشگيري از همه گيري اين بيماريها مي شد . از چند دهه پيش با موفقيتهاي به دست آمده در زمينه ارتقاي نظام سلامت و تكنووژي جديد پيشرفت عمده اي درخصوص كنترل بيماريهاي واگيردار حاصل شده و پس از طي اين مراحل ، بيمارهاي غير واگير در حال حاضر بعنوان مشكل عمده بهداشتي مطرح است . از مهمترين بيماريهاي اين گروه مي توان به آسيبهاي ناشي از سوانح و حوادث ، بيماريهاي قلبي - عروقي ، ديابت ، فشار خون بالا ، سكته هاي مغزي ، بيماريهاي تنفسي مزمن ، بيماريهاي مفصلي استخواني مزمن و سرطانها اشاره كرد .

بدليل افزايش روند مرگ و مير ناشي از بيماريهاي غير واگير بخصوص در كشورهاي در حال توسعه ، سازمان جهاني بهداشت ( WHO ) از دو دهه پيش بيماريهاي غير واگير را جزو اولويتهاي بهداشتي در كشورهاي در حال توسعه اعلام كرده است .

اكنون بيماريهاي غير واگير علل اصلي مرگ و ناتواني در جهان مي باشند و در گزارش سال 2002 سازمان جهاني بهداشت ، 60% علل مرگ و 43% بار جهاني بيماري ها مربوط به بيماريهاي عمده غير واگير مي باشد . كشورهاي با درآمد پائين و متوسط 79% مرگ و 85% بار اينگونه بيماري ها را به خود اختصاص مي دهند . چهار بيماري عمده غير واگير ( بيماري قلبي و عروقي ، سرطان ، بيماري انسدادي مزمن ريوي و ديابت ) مستقيماً به سه عامل خطر اصلي قابل پيشگيري شامل مصرف سيگار ، تغذيه نامناسب و عدم فعاليت بدني مناسب وابسته هستند .

افزايش روز افزون شيوع اين بيماري ها ، خسارات اقتصادي هنگفتي را به كشورها تحميل مي كند . علت اين افزايش ، زمينه سازي مساعدي است كه در اثر افزايش ريسك فاكتورهاي ( عوامل خطر ) اين بيماري ها در ساليان گذشته بوجود آمده است . تغيير شيوه زندگي باعث شده است كه برخي از عوامل خطر ساز مهم از جمله مصرف دخانيات ، عدم فعاليت بدني مناسب ، مصرف ناكافي ميوه و سبزيجات و شير و لبنيات ، سوانح و حوادث ، تعداد مبتلايان به فشار خون بالا و چربي و قند خون بالا در جامعه افزايش يابد و اين خود زنگ خطري است براي افزايش مرگ و مير و ناتواني هاي ناشي از بيماريهاي غير واگير كه در حال حاضر گريبانگير كشورهاي در حال توسعه است .

همانطور كه گفته شد دليل اين وضعيت ، تغييراتي است كه در سالهاي گذشته در شيوه زندگي مردم ايجاد شده است و شايد بتوان يكي از علل ايجاد اين تغييرات را علاوه بر مقتضيات زندگي كنوني ، در آگاهي و نحوه عملكرد مردم دانست . در بسياري از موارد ، عدم آگاهي كافي از عوامل خطر ساز و عدم بكارگيري تمهيدات لازم و ضروري ، باعث شده است تا اين عوامل روز به روز افزايش يابند . بنابراين شناخت اين عوامل و سياستگذاري در نحوه چگونگي مقابله و كاهش روند روز افزون آنها مي تواند تأثير بسزايي را در كاهش بيماريهاي غير واگير داشته باشد .

به نظر مي آيد كه بيماريهاي مزمن و غير واگير هم در كشورهاي پيشرفته و هم در كشورهاي روبه پيشرفت ، در بين بزرگسالان اهميت بيشتري مي يابند . هم اكنون بيماريهاي قلبي - عروقي و سرطانها در رأس علل مرگ در كشورهاي پيشرفته ( يعني اروپا و آمريكاي شمالي ) قرار دارند و 70 تا 75 درصد همه ي مرگها را شامل مي شوند . در بسياري از كشورها بيماريهاي مزمن روند صعودي دارند و به دلايل چندي اين روند افزايش هم خواهند يافت ، يك دليل آن افزايش طول عمر در بسياري از كشورها است كه در نتيجه ي آن شمار كساني كه به سنين بالاتر مي رسند و در معرض خطر بيش تر از نظر ابتلا به انواع بيماريهاي مزمن هستند ، بيش تر مي شود . دليل ديگر آن است كه الگوهاي زندگي و رفتاري مردم به سرعت دگرگون مي شود و اين دگرگوني شروع بيماريهاي مزمن را مساعد مي كند . دليل سوم آن كه با مراقبتهاي پزشكي نوين بسياري از مبتلايان به بيماريهاي مزمن مي توانند زنده بمانند . تأثير بيماري مزمن بر زندگي مردم هنگامي كه از نظر كاستن عمر ، ناتواني ، دشواريهاي خانوادگي ، فقر و از دست رفتن اقتصاد كشور در نظر گرفته شوند ، جدي تر مي باشند . اكنون كشورهاي رو به پيشرفت متوجه شده اند كه بايد اقداماتي نمايند تا از (( همه گيري )) بيماريهاي غير واگير كه احتمال مي رود همراه با پبشرفت اقتصادي و بهداشتي به وجود آيد ، پرهيز شود .

راه پيشگيري از بيماريهاي مزمن 

پيشگيري از بيماريهاي مزمن بر پايه ي آگاهي از چند عاملي بودن علت آنها و بنابراين مستلزم مجموعه اي از مداخلات است . پيش از اين به نظر مي رسيد كه پيشگيري نوع سوم تنها راه احتمالي جلوگيري از بروز نقص عضو بعدي يا بروز مرگ زودرس است ولي اكنون با شناخت عوامل خطر ، فعاليتهاي ارتقاي بهداشت با هدف پيشگيري اوليه ، بيش از پيش در مبارزه با بيماريهاي مزمن به كار مي روند ( مانند حذف يا كاهش عوامل خطر و تغيير در الگوي سبك زندگي 

دانش كنوني نشان مي دهد كه بيماران مزمن به طيف گسترده اي از خدمات نياز دارند . مانند بيماريابي از طريق غربالگري و معاينات بهداشتي ،كاربرد روشهاي دقيق تشخيصي ، درماني و بازتواني ، مبارزه با آلودگي آب ، هوا و مواد خوراكي ، كاستن از آسيب ها ، اثر گذاشتن بر الگوهاي رفتاري و سبك زندگي انسان از طريق آموزش فشرده و بالا بردن استاندارد موسسات مراقبت پزشكي و ايجاد و به كار گيري روشها هاي بهتر مراقبتهاي جامع پزشكي از جمله خدمات بهداشتي اوليه . در مواردي مانند مبارزه با مصرف دخانيات ، مبارزه با مصرف مشروبات الكلي و اعتياد دارويي به جنبه هاي سياسي هم نياز هست و براي اين كار بايد مجموعه ي نيازهاي پزشكي و اجتماعي بيماران مزمن به عنوان يك كليت و هموراه در رابطه با خانواده و جامعه در نظر گرفته شوند

وزارت بهداشت

دیدگاه جدیدی بگذارید